Wat is Buma/Stemra precies?

Voordat we dieper ingaan op de ‘moet ik betalen’ vraag, is het belangrijk om te snappen waar Buma en Stemra eigenlijk voor staan. Deze twee organisaties werken samen om de rechten van muziekmakers in Nederland te beheren en te vergoeden. In principe zorgen ze ervoor dat artiesten, componisten en platenmaatschappijen eerlijk worden betaald als hun werk publiekelijk wordt gebruikt. Elke DJ cursus die je volgt, zou je hier iets over moeten vertellen.

Buma: voor componisten en tekstschrijvers

Buma (voluit Buma/Stemra, maar vaak kortweg Buma genoemd als het gaat om auteursrechten) staat voor het Bureau voor Muziek Auteursrecht. Zij collecteren vergoedingen voor het openbaar maken van muziekstukken. Denk hierbij aan de componist die de melodie heeft geschreven en de tekstschrijver die de lyrics heeft bedacht. Als jij als DJ een track draait, zorg je er met deze vergoeding indirect voor dat deze makers een inkomen ontvangen.

Stemra: voor platenmaatschappijen en uitvoerende artiesten

Stemra daarentegen richt zich op de naburige rechten. Dit zijn de rechten die verbonden zijn aan de uitvoering van een muziekwetk en de productie van een opname. Met andere woorden: Stemra zorgt ervoor dat de platenmaatschappijen en de uitvoerende artiesten (de zanger, de muzikanten op de opname) betaald krijgen voor het kopiëren of distribueren van hun opgenomen muziek. Kortom: Buma voor het liedje, Stemra voor het geluidsbestand.

Moet je als DJ betalen aan Buma/Stemra? Het hangt ervan af!

De grote vraag: moet jij als DJ aan Buma/Stemra betalen? Het antwoord is niet simpel ‘ja’ of ‘nee’, maar ‘het hangt ervan af’. De hoofdregel is: zodra muziek openbaar wordt gemaakt (of gereproduceerd), is er een licentie nodig. De vraag is dan wie die licentie regelt en betaalt.

In de meeste gevallen zal niet de DJ zelf de licentiehouder en betalende partij zijn, maar de organisator van het evenement, de eigenaar van de club, of de eigenaar van het café waar je draait. Zij hebben een jaarlicentie of een evenementenlicentie om muziek af te spelen.

Wanneer hoef je als DJ meestal niet te betalen?

• Thuis oefenen: Als je lekker thuis in je DJ-booth staat te ‘beatmatchen’ (twee tracks op hetzelfde tempo brengen) op je Pioneer DDJ-FLX4 of AlphaTheta DDJ-FLX2, en niemand luistert mee buiten je directe huishouden, dan is er sprake van privégebruik. Hier hoef je je geen zorgen te maken over Buma/Stemra.
• Besloten privéfeestjes: Draai je op een verjaardag of een bruiloft voor een gesloten groep familie en vrienden? Vaak valt dit onder privégebruik, mits er geen commercieel doel is en het niet ‘openbaar’ wordt. Hier ligt de verantwoordelijkheid meestal niet bij jou als DJ.

Wanneer moet er wél betaald worden (en door wie)?

• Openbare optredens (clubs, festivals, cafés): Dit is de meest voorkomende situatie. Hier is de locatie-eigenaar of evenementenorganisator verantwoordelijk voor de Buma/Stemra licentie. Vraag altijd na of dit geregeld is voordat je begint te draaien!
• Online streams en podcasts: Dit is een belangrijke! Zodra je live streamt via Twitch, YouTube, Instagram of een podcast maakt met muziek, maak je muziek openbaar. Hier moet je zelf actie ondernemen en een specifieke licentie aanvragen bij Buma/Stemra (bijvoorbeeld voor webcasting of on-demand gebruik). Dit geldt ook als je, na je online DJ cursus, je mixes wilt delen met de wereld.
• Muziek opnemen voor verspreiding: Als je een mixtape of een promotie-cd/USB maakt en deze gaat verspreiden (ook al is het gratis), dan reproduceer je muziek. Hiervoor zijn Stemra reproductierechten nodig.

Hoe werkt de inning van Buma/Stemra gelden?

Buma en Stemra werken door licenties te verstrekken aan partijen die muziek openbaar maken of reproduceren. Denk aan radiostations, tv-zenders, streamingdiensten, maar dus ook clubs, bars, fitnesscentra en evenementenorganisatoren. Deze partijen betalen een vast bedrag of een percentage van hun omzet. De opbrengsten worden vervolgens verdeeld onder de aangesloten componisten, tekstschrijvers, artiesten en platenmaatschappijen. Voor jou als DJ betekent dit vooral dat je altijd moet vragen of de organisator de licenties heeft geregeld. Zo voorkom je dat je ongewild in de problemen komt.

Wat als je niet betaalt (of de organisator niet)?

Het niet voldoen aan de verplichtingen van Buma/Stemra kan serieuze gevolgen hebben. Denk hierbij aan forse boetes, die vele malen hoger kunnen zijn dan de kosten van een licentie. In extreme gevallen kan het zelfs leiden tot juridische stappen. Als professionele DJ wil je natuurlijk geen reputatieschade oplopen door onwetendheid over auteursrechten. Het is dus van belang om hier goed van op de hoogte te zijn.

Tips voor de beginnende DJ over Buma/Stemra

• 1. Informeer altijd: Voordat je op een nieuwe locatie draait, vraag de organisator of de Buma/Stemra licenties geregeld zijn.
• 2. Begrijp je rol: Meestal ben je niet de betalende partij, maar de gebruiker van de muziek. Jouw taak is om te checken of de licenties geregeld zijn door de organisator.
• 3. Online = opletten: Plan je een livestream of podcast met muziek? Zoek dan actief naar de juiste online licenties. Dit is een goede stap om te nemen na je DJ cursus volgen.
• 4. Leren DJ’en zonder stress: Focus eerst op je skills! Leer ‘EQ’en’ (geluid bewerken met low/mid/high frequenties), het bouwen van een track met spannende ‘drops’ (climax in een track) en het creatief toepassen van een ‘loop’ (een stuk muziek herhalen). De juridische kant komt later, maar is wel belangrijk.
• 5. Gebruik de juiste software: Software als Rekordbox (de club-standaard) of Serato DJ Lite zijn essentieel voor het beheren en voorbereiden van je muziek. Dit heeft geen directe impact op Buma/Stemra, maar helpt je wel georganiseerd te blijven en je sets professioneel op te bouwen.

Klaar om de decks te veroveren?

Nu je de theorie over Buma/Stemra begrijpt, is het tijd om je te richten op waar het echt om draait: fantastisch draaien! Of je nu een complete beginner bent of al wat ervaring hebt, er valt altijd iets nieuws te leren. Bij Master DJ School Nederland leren we je niet alleen de technische skills, maar ook de kneepjes van het vak, inclusief belangrijke achtergrondinformatie die je nodig hebt om succesvol te zijn.

Wil je écht goed leren DJ’en? Onze DJ cursus leert je alles van scratch tot pro. Meld je aan voor onze online DJ cursus en begin vandaag nog met je muzikale reis. Liever persoonlijke begeleiding en direct feedback? Overweeg dan een van onze privélessen op jouw niveau.