Stel je voor: je hebt thuis wekenlang geoefend op je vertrouwde Pioneer DDJ-FLX4 (€285) of de compacte AlphaTheta DDJ-FLX2 (€159). Thuis met Rekordbox of Serato DJ Lite klinkt elke overgang vlijmscherp. Je weet precies hoe je moet beatmatchen (twee tracks op zelfde tempo brengen) en je cue point (markering om snel naar te springen) staat altijd op de juiste plek. Je voelt je helemaal klaar voor je eerste echte gig.

Maar zodra je de dj-booth van een club inloopt en je eerste plaat instart, schrik je. De bas is overweldigend, de overgangen klinken modderig en je hoort bijna niet wat je doet. Waarom klinkt je mix thuis zoveel beter dan in de club? Als toonaangevende Master DJ School Nederland leggen we je precies uit waar dit door komt en hoe je jouw vaardigheden direct aanpast aan het grote clubgeluid.

1. De harde wetten van de clubakoestiek

De belangrijkste reden dat je mix in de club anders klinkt, is de akoestiek van de ruimte. Thuis mix je waarschijnlijk in een slaapkamer of woonkamer. Deze ruimtes zijn relatief klein en staan vol met absorberende materialen zoals een bed, gordijnen, vloerbedekking en banken. Geluidsgolven worden hierdoor snel opgevangen, waardoor je een heel direct en droog geluid hoort uit je monitorspeakers.

Een club daarentegen is een enorme betonnen of industriële doos met harde muren en vloeren. Dit zijn perfecte reflectoren voor geluid. Lage frequenties (de bas) hebben lange geluidsgolven die zich opstapelen in hoeken en tegen muren kaatsen. Dit creëert een modderige basbrij op de dansvloer en in de dj-booth. Als je hier niet op bent voorbereid, raak je de controle over je mix kwijt.

2. Latency en het cruciale belang van de booth monitor

In een clubomgeving staan de hoofdspeakers (de PA-installatie) gericht op het publiek, dus van jou af. Omdat geluid tijd nodig heeft om door een grote ruimte te reizen, ontstaat er een hoorbare vertraging (latency) voordat het geluid van de zaalspeakers jouw oren in de booth bereikt. Als je puur op het geluid uit de zaal probeert te beatmatchen, loop je altijd achter de feiten aan en klinkt je mix voor het publiek hopeloos uit de maat.

Om deze vertraging te overbruggen, staat er in een fatsoenlijke club altijd een monitor-speaker in de dj-booth die recht op jouw hoofd is gericht. Het is van levensbelang dat je deze monitor leert gebruiken. Veel beginnende dj’s zetten de monitor te zacht uit onzekerheid, waardoor ze gaan mixen op het vertraagde zaalgeluid. Wil je succesvol leren DJ’en, dan is het beheersen van de booth monitor een absolute basistechniek.

3. EQ’en onder extreme volumes

Thuis mix je vaak op een vriendelijk huiskamervolume. Als je hier de baslijnen van twee tracks tegelijk openzet, klinkt dat meestal nog wel acceptabel. In een club, waar het geluid gemakkelijk de 95 decibel aantikt, is dit een doodzonde. Twee baslijnen die tegelijk vol openstaan, zorgen voor een enorme oversturing (clipping) en veranderen je mix in een ongedefinieerde brij.

In de club moet je veel agressiever EQ’en (geluid bewerken met low/mid/high). Draai de low-knop van de binnenkomende track volledig dicht voordat je de fader omhoog schuift. Gebruik eventueel een handige loop (stuk muziek herhalen) om de introductie van je nieuwe track te verlengen, zodat je alle tijd hebt om de mid- en high-frequenties rustig en gecontroleerd over te laten lopen. Pas vlak voor de legendarische drops (climax in een track) wissel je de baslijnen met een snelle beweging om.

4. Gehoorvermoeidheid en adrenaline

Een factor die veel dj’s over het hoofd zien is de biologische reactie van hun eigen lichaam. Tijdens een live optreden giert de adrenaline door je lijf. Dit zorgt ervoor dat je anders luistert en sneller geneigd bent om beslissingen te overhaasten. Daarnaast treedt er na dertig minuten in een luide omgeving gehoorvermoeidheid op. Je hersenen dempen automatisch de hoge tonen om je gehoor te beschermen.

Het gevaar hiervan is dat je de hoge tonen (high) of de gain/trim op je mengpaneel steeds verder open gaat draaien omdat je denkt dat het geluid dof wordt. Dit resulteert in een overstuurde mix die pijn doet aan de oren van je publiek. Houd de volumemeters van je kanalen altijd netjes in het groen en het eerste oranje lampje, en blijf weg uit het rood.

Hoe bereid je je thuis voor op de club?

Gelukkig kun je thuis al veel doen om jezelf te wapenen tegen de akoestische uitdagingen van de club. Met de juiste DJ cursus leer je technieken aan die je direct kunt toepassen op je Pioneer DDJ-FLX4:

• Oefen met mixen op je hoofdtelefoon: Zet je monitorspeakers thuis eens helemaal uit en mix uitsluitend met je hoofdtelefoon op. Gebruik de cue-master knop om de verhouding tussen je cue-track en de master-track te bepalen. Dit is de ultieme overlevingstactiek voor clubs met slechte monitoring.
• Kijk niet naar de wave-forms: Rekordbox en Serato DJ Lite maken het ons heel makkelijk met meelopende visuele wave-forms. In de club moet je echter volledig op je gehoor kunnen vertrouwen. Dek het scherm van je laptop eens af en vertrouw puur op je oren om te beatmatchen.
• Een professionele DJ cursus volgen: De snelste manier om deze vaardigheden echt in de vingers te krijgen is door les te krijgen van ervaren professionals. Bij Master DJ School kun je een gerichte online DJ cursus volgen die je stap voor stap voorbereidt op het echte werk in de dj-booth.

Veelgestelde vragen over clubgeluid